- Fantasie
- Inbeelding
- Verbeeldingskracht
- Humor
- Empathie
- Compassie
- Slappe lach
- Schaapachtigheid
- Woede
- Verliefdheid
- Sarcasme
- Optimisme
- Pessimisme
- Scepticisme
- Cynisme
- Et cetera, et cetera
Zo kan ik nog wel even doorgaan.
Terwijl ik dit nog lang niet uitputtend lijstje aan het opstellen ben valt mij een, voor mij in ieder geval, schokkende gedachte in. Komt dit lijstje, niet alles maar wel een flink deel en waaronder zelfs levens-elementaire eigenschappen, niet verbluffend veel overeen met het lijstje dat ik zomaar op de jonge mens kan toepassen? Vervang AI in de kop voor jongmens…
Opvoeding vindt voor een groot deel plaats door het zien en ervaren van voorbeeld. Het voorbeeld van de jonge mens in de 21e eeuw komt vooral van een beeldscherm(pje). Verontrustend!
AI gaat niet steeds meer menselijk lijken, de – vooral jonge – mens gaat steeds meer op AI lijken.
Alleen voor de zelfdenkende en weldenkende jonge mens is er hoop.
Overigens wil ik hier de oudere mens niet uitsluiten. Ik zie daar ook al verschijnselen die te maken hebben met het ontbreken van (een deel van) bovengenoemde eigenschappen. Maar er is een verschil. Er zijn eigenschappen die, als je ze niet in je opvoeding van jongs af aan hebt meegekregen je ze maar bij zeer hoge uitzondering, meestal door een zeer schokkende levenservaring, nog kan leren. De oudere mens heeft ze wel geleerd maar kan ze een soort van ‘vergeten’. Daar is nog een kans dat men, als men weer weldenkend wordt, deze elementaire eigenschappen weer terug kan ‘leren’. Ook voor die ‘vergeetachtige’ mens is er dus nog hoop. Ik trek de (ongeveer) grens oud/jong bij geboortejaar 1980. Inderdaad, het moment dat het neoliberalisme met zijn markt en marktwerking een steeds grotere plek in de wereld innam en alle publieke diensten langzaam maar zeker uitbesteedde aan de markt en ze zo uitholde dat er een graatmager geraamte zonder spieren overbleef. En daar vreten we nu de zure ‘vruchten’ van.
