Blogs

De machine is geen gelukschenkende god, en het tijdperk van de techniek loopt niet uit op een vreedzame en bekoorlijke idylle. De macht die de techniek ons biedt, moet te allen tijde duur worden betaald, met het bloed en de geestkracht van hecatomben van mensen die op een of andere manier tussen de raderen en schroeven van het drijfwerk terechtkomen. Zij wordt betaald met de afgestomptheid van het arbeids- en het beroepsleven, die in deze tijd haar hoogtepunt bereikt, in de mechanische loonarbeid, in het arbeidsautomatisme waarvan de arbeider afhankelijk wordt. Zij wordt betaald met de erosie van het geestelijk leven, die overal om zich heen grijpt waar de mechanica terrein wint. Het is goed als men alle illusies over de zegeningen van de techniek laat varen, en vooral de illusies van een stil geluk dat men ermee verbindt. Zij beschikt niet over een hoorn des overvloeds.

Friedrich Georg Jünger in De perfectie van de techniek (1939)

Een ziener die het resultaat dat nu in deze tijd dus hoogst actueel is heeft voorzien. Maar niemand heeft geluisterd.

Kunnen politici wel luisteren?

Ik las in het ‘nieuws’ dat het AI orakel gevoederd wordt met boeken. Niet zomaar boeken maar (zeer) oude boeken waarbij de zeldzame drukken of exemplaren de voorkeur genieten. Deze worden voor (heel) veel geld opgekocht door de bedrijven waar de slaven van AI ze aan het monster voeren. Dat resulteert in de vernietiging van die zeldzame boeken. Ook dat heeft de voorkeur van de AI voederslaaf want er is meer dan één AI orakel en dus is er concurrentie en vernietiging betekent dan: wij wel en de concurrent grijpt mis.

Mijn bibliotheekje blijkt nu dus een klein toevluchtsoord te zijn voor geredde boeken. Hoewel ik vele klassiekers niet kan redden door plaatsgebrek zal ik die paar honderd die ik tot mijn vreugde bezit, die mij wijsheid en zinnigheid geven, met mijn leven verdedigen tegen het AI monster. Mijn boeken krijgen ze niet! Al moet ik ze zelf in de brand steken!

Oproep bij deze aan andere boekredders: koop zoveel als u kan!

Een effectieve manier waarop burgers kunnen blijkgeven van hun macht als consument is al diverse malen op kleinere schaal in de praktijk gebracht. Ik doel dan op de «consumentenstaking» als wapen om veranderingen af te dwingen bij bepaalde producten (zoals in de vleesindustrie). Natuurlijk, niemand zou willen dat de economie als geheel in grote moeilijkheden raakt, maar een niet-aflatende reeks «consumentenstakingen» of dreigementen daarmee zou consumenten een machtig middel in handen geven om uiteindelijk veranderingen in het gehele kapitalistische productiesysteem tot stand te brengen.De grote voordelen van consumentenstakingen zijn dat zij geen maatregelen van de overheid vergen, dat zij moeilijk te ontkennen of te bestrijden zijn door het bedrijfsleven, en dat het niet nodig is te wachten tot de overheid met maatregelen begint wanneer er eindelijk een politieke meerderheid voor de beoogde maatschappelijke veranderingen is gevonden. Consumentenstakingen zouden de scheidslijnen tussen de politieke partijen kunnen doorbreken en strijdig kunnen zijn met alles wat de partijen tot dan toe beweerd hebben over de onmogelijkheid samen te werken. Zowel conservatieve, liberale als vooruitstrevende humanisten zouden eraan kunnen deelnemen, omdat ze allen door een en hetzelfde streven verenigd worden: het verlangen naar een gezonde, duurzame en humane consumptie.

Bij dit alles is uiteraard het probleem dat de consumenten zich bewust dienen te worden van twee zaken. Ten eerste dienen ze tot het besef te komen dat zij kracht kunnen putten uit hun (nu nog goeddeels onbewuste) protest tegen de (eigen)consumptieve mentaliteit. Ten tweede dienen ze te gaan inzien dat hun potentiële macht enorm groot is, zodra zij zich als de humanistisch gezinde consumenten hebben georganiseerd. Zo’n consumentenbeweging zou een teken zijn van een echte democratie: de burgers zouden op een directe manier uiting kunnen geven aan hun opvattingen en zo de maatschappelijke ontwikkeling op een directe, niet-vervreemde wijze proberen bij te sturen. Dit alles zou dan gebaseerd zijn op persoonlijke ervaringen, en niet op politieke leuzen of reclameslogans. Het ontstaan van een effectieve consumentenbeweging is van belang, oog in oog met de steeds toenemende macht van de grote concerns in een geglobaliseerde wereld. De invloed op de politiek van deze concerns neemt met de dag toe, en hun greep op het gedrag van de bevolking, via allerlei suggestieve methoden die vallen in de categorie «reclame», neemt ook steeds wurgender vormen aan. Als dit proces zich voortzet, dan zal ook het laatste restje democratie overgaan in een soort technocratisch-consumptief fascisme. Het enige perspectief dat ons dan nog rest, is een dociele maatschappij van weldoorvoede, gedachtenloze robots die willoos hun creditcard trekken voor producten die ze in feite niet nodig hebben.

Uit: Erich Fromm, Een kwestie van hebben of zijn. 1976

Uw politieke boodschappen, uw complottheorie boodschappen, uw extreem rechtse of linkse boodschappen, uw oproep tot (groeps)geweld boodschappen, uw massatoerisme boodschappen, voor alle boodschappen dus waarbij uw doel is mensen te manipuleren om ze tot daden aan te zetten die u rijker of machtiger maakt.

Lees De consumeerrobot.

Vandaag werd Nederland weer eens getrakteerd op een staaltje absurd consumentisme veroorzaakt door het gebruik, door Tech-giganten, van het advertentieverdienmodel in combinatie met massamedia. Een troep losgeslagen consumeerrobots, waaronder behoorlijk veel nog niet zo lang geleden gelanceerde exemplaren waarvan het deel dat wij bij mensen de prefrontale cortex noemen, nog lang niet voldoende ontwikkeld is, formaat erwtje zeg maar (zie mijn schrijfsel De Consumeerrobot), bestormden winkels in winkelcentrum Leidsche Hage (ik kan die nieuwe naam niet uit mijn strot, eh vingers krijgen) en Amsterdam voor het consumeren van een horloge. Een horloge! Maar ja, consumeerrobots met zo’n onderontwikkelde stuureenheid zijn, inderdaad, onderontwikkeld en ook nog eens levensgevaarlijk. Letterlijk!

Misschien is het u ook opgevallen, er verschijnen steeds vaker berichten in de media over (soms zeer) jonge mensen die absurde handelingen verrichten, handelingen waarbij het gebruik van geweld niet geschuwd wordt. Er vallen dan ook vaak doden en/of gewonden. Deze absurde handelingen worden door hen vastgelegd en gepubliceerd op massamedia. Zij zoeken steeds extremere handelingen want hun filmpje moet bovenaan een massamedia lijstje komen en het algoritme van die massamedia bepaalt dat. Hoe? Nou, hoe extremer (vermomt in termen als uitzonderlijker, bijzonder e.d.) hoe groter de kans op een ‘top’ notering. Dat valt niet mee want het lijstje wordt getoond op een gemiddeld tien centimeter groot schermpje en u begrijpt, daar gaan er maar een paar op.

Het algoritme heeft voor de makers maar één doel, consumeerrobot blik en ‘brein’ vasthouden en in die tussentijd zoveel mogelijk advertentiemateriaal zichtbaar en onzichtbaar aan die consumeerrobot presenteren. Dat advertentiemateriaal gaat op die manier lekker in het ‘brein’ zitten. Dat levert dan (veel) geld op voor eigenaar en aandeelhouder van de massamedia. De adverteerder betaalt (veel) en de consumeerrobot denkt dat hij iets gratis (ik kan mijn lachen bijna niet inhouden) kan gebruiken. Zie hier het advertentieverdienmodel.

Deze manier van rijkdom vergaren moet bij wet verboden worden. Onder het mom van marketingleugens als “de klant vraagt er om”, “er is vraag en wij leveren alleen wat er gevraagd wordt”, “we leveren alleen een platform”, et cetera, wordt de consumeerrobot bewust en onbewust d.m.v. op hem/haar/het gerichte en afgevuurde (ja, zoals met een geweer, target is namelijk een heel normaal woord in de marketing business) advertenties aangezet tot consumeren. Kopen, kopen, kopen dus (waarna hij weer moet werken (=produceren) om het te kunnen betalen (nou ja, correcter, om zijn krediet te kunnen terugbetalen).

Nog even terug naar het bericht. Waar ging het om? Een horloge (zie ook PS). Waarom wilde deze voornamelijk jonge mensen dan dát horloge? Er zijn zoveel andere. Even voor de goede orde; gemiddelde leeftijd 17 jaar, kinderen dus, en € 400 op zak want zoveel kostte dat ding. Was het een heel specifiek of bijzonder ontwerp dat je heel graag voor eigen gebruik wil hebben (om te ‘showen’ dus)? Misschien een bestaand duur ontwerp en nu voor een belachelijk lage prijs verkrijgbaar? Dat ik de trotse bezitter van zo’n horloge wordt?

Nee, nee, nee. Het was voor de doorverkoop! Zeventienjarigen in de handel. In een interview zo’n 17-jarige: “dat ding kost € 400 en ik kan hem verkopen voor € 10.000”. Dat is het verzamel-geld-breinvirus dat al die jonge mensen verminkt (heeft) voor de rest van hun leven.

Maar dat niet alleen. U en ik zijn daar ook de dupe van. Zelfs als we geen consumeerrobot zijn. Want het zorgt voor (absurde) prijsstijgingen. Ga maar na, voor dit horloge moet nu al meer betaald worden dan zijn fabrikant bedacht had (en die wil al een dikke winst). En er is nog geen exemplaar over de toonbank gegaan? Want na deze bericht zal dat ding nergens meer € 400 kosten. Zo gaat het dus met alles. De massamedia met hun advertentieverkoopmodel zorgen voor extreme prijsstijgingen (naast ook nog eens extreem geweld en misbruik). Ook voor huizen bijvoorbeeld, waarbij het allang niet meer over wonen gaat maar over investeringen en winsten bij doorverkoop.

Verbied het advertentieverdienmodel! Kom overheid (en ouders!), toon nu eindelijk eens wat ballen en bescherm minstens de (uw!) kinderen tegen de geldwolven in deze wereld! U bent al meerdere generaties te laat!

PS een horloge is een klok. Geeft de kloktijd aan. Voor een paar euro heb je een klokje dat decennia lang de kloktijd voortreffelijk aangeeft is mijn ervaring. Om de 5 jaar één nieuw batterijtje en hup, ‘eeuwig’ kloktijd. Dus waarom een klokje van € 400? Of zelfs € 10.000? Om je ego te strelen? Je ego dat bestaat uit gebakken lucht. Bij een consumeerrobot zelfs niet eens gebakken. Doe nou niet joh…

In de nacht, het laatste uurtje, kwam het spook van de wachtrij en wachttijd in de gezondheidszorg mij bezoeken. Ik ben er namelijk wéér het slachtoffer van. Het trauma ontstond gedurende de corona periode waarin ik na een klein jaar doorgebracht te hebben in wachtrijen en met blunderende specialisten en pathologen net op tijd op eigen initiatief bij een medische organisatie terecht kwam die wel zijn organisatorische zaakjes op orde had en de benodigde levensreddende operatie net op tijd uitvoerde. Ik bedoel maar.

Het is een perverse schande dat we het ‘online geshopte’ artikel de volgende dag krijgen afgeleverd en de noodzakelijke gezondheidszorg pas na weken, maanden of zelfs jaren (GGZ). De wijze waarop wij als samenleving met de gezondheidszorg omgaan zit vol tegenstrijdigheden. Als je voortdurend levensverlengende uitvindingen doet moet je niet raar opkijken als er langer van de gezondheidszorg gebruik wordt gemaakt. Ondanks groei van bevolking wil de overheid steeds minder aan gezondheidszorg uitgeven. Niet alleen de ouderen zijn van invloed op de overheidsuitgaven, ook zwangerschap, geboorte en de zorg erna voor kinderen neemt een steeds groter deel van die uitgaven. Een ziekenhuis moet streven naar meer behandelingen (lees meer ongezonde mensen) om economisch te overleven terwijl zijn doelstelling is zoveel mogelijk gezonde mensen oftewel minder patiënten. Preventie in de zorg is uit den boze want levert minder patiënten waardoor ziekenhuizen e.d. in de financiële moeilijkheden komen en moeten sluiten (of fuseren wat op het zelfde neer komt voor de regio). En zo kan ik nog wel even door gaan.

Mijn droom, nou ja, nachtmerrie dus eigenlijk, openbaarde een andere tegenstrijdigheid. Ik bedacht namelijk dat wachtrijen een bedenksel zijn van de bestuurlaag in de zorg. De managers zegmaar. Tussendoor, van interne bron heb ik vernomen dat de verhouding sturend:uitvoerend in de zorg ondertussen 70:30 is. Verklaart misschien de wachtrij? Maar goed, de wachtrij is door managers bedacht om de zorg efficiënter (eufemisme voor goedkoper) te maken. Dat ziet de overheid graag. Het zal namelijk ongetwijfeld zo zijn dat een deel van de patiënten in een wachtrij het einde van de wachtrij niet haalt. De natuur is sneller dan de zorg, zowel in positieve zin (hersteld) als in negatieve zin (dood). Waarbij ik vermoed dat het laatste vaker voorkomt dan het eerste. Dus minder patiënten in behandeling is besparing op kosten en dat noemt een manager dan efficiënter.

Maar ook bedacht ik dat het misschien wel een bedenksel is van de afdeling Marketing. Ja, zo diep zijn wij al gezonken in het stinkende moeras van de commercie, een afdeling Marketing in een gezondheidszorg instantie. Hoe bedenk je het. Overigens heet zo’n afdeling vaak anders om het commerciële aspect er van te verbergen. Bijvoorbeeld Externe Communicatie of zoiets.

Want gedurende het wachten neemt (de complexiteit van) de kwaal toe (is mijn ervaring!) en als de patiënt het geluk is toebedeeld dat hij het einde van de wachtrij haalt is de benodigde zorg in complexiteit, gewicht en duur gestegen. Complexe zorg=dure zorg=hogere omzet met grotere marge=meer winst.

Maar wacht, mijn nachtmerrie werd op dat moment nog erger! Deze twee bedenksels zijn in conflict! Hoewel zij allebei streven naar langere wachtrijen (een wachtrij van nul wachtenden wil geen enkele manager want dat betekent onproductieve fte’s (managerstaal voor mensen die ‘niets’ doen in hun perspectief)) wil de ene sturende laag minder kosten en de andere veroorzaakt juist meer kosten! Dat is dus een interne strijd tussen twee sturende lagen (waarbij ongetwijfeld nog andere sturende lagen zijn betrokken)!

Dat zou best wel eens een van de oorzaken kunnen zijn die de als maar voortdurende ongebreidelde groei aan managers kan verklaren. Want mogelijk wordt het feit dat geen van beide zijn ‘target’ haalt, omdat ze elkaar dwars zitten, gebruikt om de afdeling op te schalen. Meer managers erbij! Dan gaat het wel lukken.

Vervolgens flipt dat heen en weer zoals mijn knieontsteking van dertig jaar geleden waarbij het ene draadje weefsel het naastgelegen draadje aanstak dat juist net genezen was en weer terug (tot een knappe fysiotherapeute dat hardhandig uitelkaar kneedde).

Al die ‘sturenden’ zitten elkaar te besturen of dwars.

En hoe gaan al die extra managers betaald worden (behalve dan van u en mijn moeizaam bijelkaar gewerkte belastingcentjes)? Nou gewoon, door effectief te bezuinigen op het uitvoerend personeel! De mensen die we juist zo hard nodig hebben!

Het wordt hoog tijd dat het aantal managers wordt teruggebracht tot weer een gezond-verstand-verhouding sturend:uitvoerend van 30:70 (ik ben coulant). Wachtrijen zijn dan misschien wel verleden tijd.

Zo’n drieduizend jaar geleden is het begonnen. Het vastleggen van regels, leefregels. Op twee stenen tafels werden tien regels vastgelegd. Nu, in onze tijd, zijn er zoveel regels vastgelegd dat geen mens nog weet welke regels zich aan te houden, er geen mens meer leeft of kan leven zonder meerdere regels te overtreden, waarbij er ook best veel zijn die dit in volle overtuiging doen. We hebben specialisten nodig die er een dik betaalde boterham aan verdienen om niet alleen uit te zoeken welke regels we ons aan hebben te houden maar vooral welke hiaten er in te vinden zijn om onder die regels uit te komen. Wat dan weer tot nog meer regels leidt in een vaak hopeloze poging die hiaten te dichten.

Wordt het niet de hoogste tijd dat we weer terug gaan naar die tien regels die op die stenen tafels zijn vastgelegd? En dan ons daar dan wél aan houden?

Het evangelie van de wereld* luidt: Zie dat je geld krijgt, zorg dat je het snel krijgt, maak dat je het in overvloed krijgt, zorg dat je het in buitensporige overvloed krijgt, probeer het als je kunt op een oneerlijke manier te krijgen en doe het anders desnoods eerlijk.

*Het orgineel schijnt van Mark Twain te zijn en daarin staat Amerika in plaats van wereld. Maar gezien de ‘geweldige’ globalisering, wat in wezen betekent dat heel de wereld in Amerikaanse stijl leeft, die plaats vond gedurende de afgelopen decennia en nog steeds gaande is mag nu wel over het evangelie van de wereld worden gesproken.

Als kind heb ik meegemaakt hoe de televisie ons leven binnendrong en een steeds groter deel van dat leven in beslag ging nemen. Kijkbuiskinderen werden we door een van de personages in die elektronische poppenkast genoemd. En dat is precies wat we zijn geworden. Televisie werd de tiet die onze geest voedde. We zogen ons er aan vast en lieten niet meer los. Of konden we niet meer los laten? Want men deed en doet in die elektronische poppenkast wel heel erg zijn best ons aan die tiet te houden. Kijkcijfers zijn nu de maatstaf voor wat men uitzendt, niet de kwaliteit of het educatief gehalte om maar iets te noemen. Ik heb mij in de afgelopen paar decennia grotendeels los kunnen worstelen. Ja, dat duurde inderdaad wel even. Maar nog niet geheel. Nog bijna dagelijks heb ik mijn (weliswaar heel kleine want er is maar heel weinig het kijken waard) portie kijkbuis nodig. Ik herinner mij zo’n woord als kijkbuiskinderen en kan menig reclamedeun van de vorige eeuw opdreunen. Dat lijkt toch verdomd veel op een verslaving. Of hersenspoeling zelfs!

De kijkbuis heet nu scherm en is bijna geheel vervangen door de ‘smart’phone. Maar de inhoud is niet veranderd. Het is nog steeds een poppenkast met een fabeltjeskrant maar dan met heel veel geweld, bangmakerij en porno (porno heeft overigens niks met seks te maken, ik ben niet alleen kijkbuiskind maar ook bloemenkind en heb een heel ander sexbeeld meegekregen dan de hedendaagse jonge mens via dat schermpje meekrijgt voor de rest van zijn leven). En de verslaving is duizenden malen erger. Ik maak mij dan ook ernstig zorgen over mijn (jonge) medemens en de reeds zichtbare nadelige en gewelddadige gevolgen in de wereld van die verslaving. En je bent er niet zomaar van af is mijn ervaring (zie hierboven).

Als het in het voordeel van de ondernemer is dan is, volgens die ondernemer, de klant heeeeeeel intelligent en begrijpt de klant prima waarom … (vul zelf maar in).

Als het in het nadeel van de ondernemer is dan is de uitspraak van die zelfde ondernemer “de klant begrijpt het (misschien) niet als we dit….” (wederom, vul zelf maar in)